• EN
  • ge
  • პეტრას ციხე
  • აჭარისწყალის ხიდი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ყოფილი აბანო
  • ხალას ჯამე
  • ხის კოჭებიანი ხიდი
  • დანდალოს თაღოვანი ხიდი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სამონასტრო კომპლექსი
  • პეტრას ციხე
  • „მეტეოს“ უცნობი სასაფლაოები
  • რკინის სადნობი
  • ავგიის ნაეკლესიარი
  • ყოფილი სკოლის შენობა
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ახოს მეჩეთი
  • გეგელიძეების ჯამე
  • სხალთის ეკლესია
  • ციხიყელის ციხე
  • ვარდციხეს ციხე
  • ღორჯომის ჯამე
  • თხილვანის ნაეკლესიარი
  • უჩხოს თაღოვანი ხიდი
  • კვატიის ნაეკლესიარი
  • კალოთის სამსხვერპლო
  • კალოთის ნაეკლესიარი
  • ხიხანის ციხე
  • თხილვანის მენჰირი
  • ვერნების ნაეკლესიარი
  • დიდაჭარის ჯამე
  • ბეგოშვილების (ციხიყელი) ციხე
  • ბეღლეთის ჯამე
  • კავიანის ციხე
  • ჭვანის (ვარჯანაულის) თაღოვანი ხიდი
  • ფურტიოს თაღოვანი ხიდი
  • წაბლანის ნაეკლესიარი
  • ცინარეთის ციხე
  • ოთოლთას ციხე
  • ოროპილაურის ციხე
  • ნიგაზეულის ციხე
  • დარჩიძეების ციხე
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ეფენდიევის აგარაკი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ზღვისპირა პარკი
  • აფთიაქი
  • ხუცუბანის ჯამე
  • ხუცუბანის ხიდი
  • ელიას ციხე
  • პომორსკის აგარაკი
  • ზელენსკის აგარაკი
  • უშაკოვის აგარაკი
  • ორფრონტონიანი სააგარაკო სახლი
  • მეზონინებიანი სააგარაკო შენობა
  • კოშკურიანი სააგარაკე სახლი
  • ქობულეთის ხიდი
  • ქვედა სამების ნატაძრალი
  • დაგვას ჯამე
  • წმ.გიორგის ეკლესია
  • ვარჯანაულის თაღოვანი ხიდი
  • ცხემვანის თაღოვანი ხიდი
  • კვირიკეს ჯამე
  • ზენითის საწნახელი
  • წმ.კონსტანტინეს გუმბათიანი ეკლესია
  • წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია
  • დარბაზული ეკლესია
  • "წმ. მარიამის" ეკლესია
  • მამუკას ციხე
  • სააგარაკო სახლი
  • სააგეარაკო საცხოვრებელი სახლი
  • ლაო ჯინჯაოს სახლი
  • ჭინკაძეების ჟამე
  • საცხოვრებელი სახლი
  • წონიარისის ჯამე
  • წონიარისის თაღოვანი ხიდი
  • ძენწმანის ჯამე
  • ძენწმანის ციხე
  • ცხმორისის ჯამე
  • ცხმორისის ხიდი
  • მახუნცეთის ჯამე
  • მახუნცეთის ხიდი
  • უჩხითის ჯამე
  • ცივასულას ციხე
  • საღორეთის ციხე
  • შარვაშიძეების ნასახლარი
  • ოქტომბრის საწნახელი
  • აბუქეთას ჯამე
  • აქუცის ხიდი
  • გეგელიძეების ციხე
  • გულების ჯამე
  • დოლოგანის ჯამე
  • ვარჯანისის ჯამე
  • მიწის ხიდი
  • ბზუბზუს ჯამე
  • მახუნცეთის ციხე
  • ზვარეს მეჩეთი
  • ზვარეს კოშკი
  • კვაშტის ჯამე
  • კოლოტაურის ჯამე
  • კოკოტაურის ჯამე
  • მეძიბნას წყარო
  • კორომხეთის საწნახელი
  • კოკოტაურის საწნახელი
  • ნეოლითური ხანის გამოქვაბული
  • კოლოტაურის კოშკი
  • გულების ციხე
  • მილისის მედრესე
  • ზენდიდის ციხე
  • ზენდიდის ეკლესია საყდარი
  • აჭარისწყალის ხიდი
  • ხერთვისის საწნახელი და მარანი
  • ხერთვისის (ზედობანის) საწნახელი
  • ცხემლარას თაღოვანი ხიდი
  • ცხემლარას საწნახელი მარანი
  • ჩიქუნეთის მარანი
  • შუშანეთის საწნახელი
  • ქოქოლეთის ხიდი
  • ჩხუტუნეთის (ყალივაკის) ციხე
  • სარფის ეკლესია
  • ორთაბათუმის გუმბათიანი ეკლესია სამება
  • მირვეთის ხიდი
  • მახოს ხიდი
  • გრაფინია ფენესკოს აგარაკი. მახინჯაურის ბავშთა სახლი
  • მარადიდის მეჩეთი
  • ზედა ჩხუტუნეთის მარანი
  • ჩხერის ქვის ხიდი
  • გვარას ციხე
  • ახალშენის გუმბათიანი ეკლესია
  • მახოს ხის ხიდი
  • ჯოჭოს ხიდი
  • მიევეთის ციხე
  • მახოს ციხე
  • კირნათის ხიდი 4
  • კირნათის ხიდი 3
  • კირნათის ხიდი 2
  • კირნათის ხიდი 1
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • აჭარის სახელმწიფო მუზეუმი
  • მონიტორინგის და პროგნოზირების ცენტრის შავიზღვის ფილიალის ადმინისტრაცია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრბრლი სახლი
  • ბათუმის დრამატული თეატრი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ბათუმის ორთა ჯამე
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრბელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • წმ. ნიკოლოზის ეკლესია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ლუდის ქარხანა
  • საბალეტო სკოლა
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • თბს ბანკი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • მე2 საჯარო სკოლა
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ბათუმის მუსიკალური ცენტრი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ბათუმის ცირკი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ბანკი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • თურქეთის საკონსულო
  • საცხოვრებელი სახლი
  • თოჯინების თეატრი
  • ბათუმის საქალაქო ოფისი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • აჭარის ტელევიზია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ყოფილი ბათუმის ფოსტის შენობა
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ძმები ნობელების სახელობის ბათუმის ტექნოლოგიური მუზეუმი
  • აჭარის მთავრობის რეზიდენცია
  • საკონსტიტუციო სასამართლო
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე
  • წმ.თეოდორე აჭარელის სახელობის ეკლესი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სომხური ეკლესია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი საცლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სამთავრებო დაცვიცს შენობა
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • რესტორანი სანაპირო
  • ბათუმის სამგზავრო ტერმინალი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • რესტორანი მახინჯაური
  • თამარის ციხე
  • ბათუმის კოლონადები
  • ზღვისპირა ბულვარი
  • ხელოვნების მუზეუმი
  • ბათუმის მერია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ყოფილი აბანო
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ყოფილი შემნახველი სალარო
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ბათუმის საქალაქო სასამართლო
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სინაგოგა
  • უცხო ენათა ინსტიტუტი, სახელმწიფო პედაგოგიური კოლეჯი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ბარბარეს ეკლესია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • უნივერსიტეტის ადმინისტრაცია
  • ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სასტუმრო შერატონი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სასტუმრო ინტურისტი
  • რსტორანი ბერნი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ღვთისმშობლის შობის სახ.საკათედრო ტაძარი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ყოფილი პოლიკნიკა
  • საცხოვრებელი სახლი
  • გაზეთ აჭარის რედაქცია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ყოფილი სააგარაკო სახლი ,,ბარიატინსკის სახლი"
  • გონიო-აფსაროსის ციხე-სიმაგრე
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • მწერალთა კავშირი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სასტუმრო ალიკი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ბათუმის შუქურა
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სახელმწიფო საზღვაო აკადემია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • 6 მაისის პარკი
  • სამშობიარო სახლი
  • სინაგოგა
  • საცხოვრებელი სახლი
  • აჭარის ელექტროკომპანია
  • საცხოვრებელი სახლი
  • სილქნეტი
  • სახანძრო
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საქართველოს ბანკი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • კაფე "ფანტაზია"- რვაფეხა
  • სიბირიაკოვის სახლი
  • დალფონსის სააგარაკო სახლი
  • კინოთეატრი "აპოლო"
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • საცხოვრებელი სახლი
  • ხულოს სახელმწიფო დრამატული თეატრი
  • პეტრა_ციხისძირის კომპლექსი

    ქობულეთის მუნიციპალიტეტი,

    სოფ. ციხისძირი

    ძეგლის მოკლე დახასიათება

    ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფ. ციხისძირში მდებარეობს ისტორიული ციხე-ქალაქი - პეტრა. ხელსაყრელი სამხედრო-სტრატეგიული და სავაჭრო-ეკონომიკური მდებარეობის გამო ლაზების ამ უძველეს სამოსახლო ადგილზე VI საუკუნეში ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინიანემ ქალაქი გააშენა. აქვე დაარსდა ლაზიკის ეპარქიის ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ცენტრი. ქალაქის ტერიტორიაზე გადიოდა ზღვისპირა ვიწრო გზა, რომელიც დასავლეთ საქართველოს ბიზანტიის პროვინციებთან, ირანთან და სომხეთთან აკავშირებდა. პეტრა კონტროლს უწევდა ბიზანტიიდან შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროსაკენ მიმავალ საზღვაო-საკაბოტაჟო ნაოსნობას. ბიზანტია და ირანი დაინტერესებული იყვნენ, რომ პეტრა მათ მფლობელობაში ყოფილიყო, რადგან მათი პოლიტიკური და ეკონომიკური ექსპანსია ამ რეგიონში პეტრას კონტროლზე იყო დამოკიდებული. სწორედ ეს იყო ერთ-ერთი მიზეზი VI საუკუნის შუაწლებში ბიზანტია-ირანის ომისა. პეტრამ შემდგომ საუკუნეებშიც შეინარჩუნა თავისი მნიშვნელობა. შუა საუკუნეებში მას ქაჯეთის ციხეს უწოდებდნენ, გარკვეული სავაჭრო მნიშვნელობა ჰქონდა XIX საუკუნეშიც. პეტრის აკროპოლისი ზღვისპირა კლდოვან ბორცვზე მდებარეობდა, ხმელეთის მხრიდან მას გალავნის გარდა, კლდოვანი რელიეფი იცავდა (აქედანაა მისი ბერძნ. სახელწოდება "პეტრა" - ქვა, კლდე). პეტრა-ციხისძირი მდებარეობს მაღალ ქედზე, რომელიც ზღვის ნაპირიდან მცირედაა დაშორებული. ქედი მრავალ შტოდ დაშლილა და ზღვის სიღრმეში გადაჭრილა. გორაკები ერთმანეთისაგან ღრმად გაღარულ ხევებითაა გამიჯნული. ასეთი რელიეფი დაახლოებით ორნახევარ კილომეტრზეა გაფენილი. ციხისძირის მთელი კომპლექსი შეიცავს ტერიტორიას 200 მეტრს სიგრძეში და 100 მეტრს სიგანეში. კომპლექსი შედგება ციხის, შუაფეოდალური ხანის ნაეკლესიარის, სასახლის და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობისაგან. ციხე მდებარეობს ჩრდილოეთ ბორცვზე; ნაგებია როგორც რიყის, ასევე ფლეთილიქვით კირის დუღაბზე. კედლების სიმაღლე შემორჩენილია 10-12 მეტრზე. სამხრეთი ბორცვი შედიოდა ციხისძირის საფორტიფიკაციო ნაგებობათა სისტემაში. ბორცვზე შემორჩენილია კოშკის ნანგრევები, რომელიც ციხეს იცავდა სამხრეთიდანდა აღმოსავლეთიდან. ციხისძირის ჩრდილოეთი და სამხრეთ ბორცვებს აკავშირებს შეწყვილებული მაღალი კედელი. მანძილი კედლებს შორის 3 მეტრია. აღმოსავლეთ კედელს თაღნარი აქვს, რომელიც ნიშების რიგს ქმნის. ნიშების სიგანე - 2,2 მეტრია,სიღრმე 1,2 მ., სიმაღლე - 3,4 მ., დასავლეთი კედელი სადაა. კედლები რელიეფის მიხედვით ჯერ ქვემოთ გრძელდება 15 მეტრზე, შემდეგ აუყვება ბორცვს. ციხის სამხრეთ ნაწილში ქვითკირით ნაგები, ორსართულიანი მოზრდილი სასახლეიდგა. სასახლიდან შემორჩენილია მხოლოდ ქვედა სართულის ნაშთები. აკროპოლისის ცენტრალურ ნაწილში საეპისკოპოსო ტაძარი იყო, რომელიც წარმოადგენდა სამნავიან ბაზილიკას, შვერილი აფსიდით. VI საუკუნის დასასრულს ტაძრის ნანგრევებზე დაუშენებიათ დარბაზული ეკლესია. ეკლესიის ჩრდილოეთი კედელი დანგრეულია მიწის პირამდე. უკეთ იკითხება აღმოსავლეთი, სამხრეთი და დასავლეთი კედლები, რომელთა სიმაღლე ნახევარ მეტრს აღწევს.ეკლესიიდან სამხრეთ-დასავლეთითი შემორჩენილია გეგმით ვიწრო ნაგებობა, რომლის კედლების სისქე 1 მეტრია. კედლები შიგნიდან შებათქაშებული იყო, როგორც ჩანს, განკუთვნილი იყო პროდუქტების შესანახად. ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს შემორჩენილია აბანოს ნანგრევები. კერძოდ, პორტიკის სვეტების ბაზისები, ოთხი ოთახი აუზებით. შესასვლელიაღმოსავლეთიდანაა. აბანოს კედლები შემორჩენილია 1 მ. სიმაღლეზე. ნაგებია როგორც რიყის ქვით, ასევე აგურით.ციხის ოთხივე კედელში ოთხკუთხა კოშკის ნაშთებია.პეტრა-ციხისძირი ადრეფეოდალური ხანის ქართული მატერიალური კულტურის ერთ-ერთი უბრწყინვალესი ძეგლია. იგი წარმოადგენდა მნიშვნელოვან ეკონომიკურ, სტრატეგიულ, პოლიტიკურ და კულტურულ ცენტრს.